Bí ẩn đại ngàn Tây Nguyên


Có một Tây Nguyên với thế giới của cồng chiêng, ché, nhà mồ, tượng mồ và núi rừng hoang dã chứa đựng bạt ngàn bí ẩn tâm linh và vật chất. Nó tồn tại như một phần của văn hoá, làm cho cuộc sống cao nguyên lung linh, hư ảo, khát khao, quyến rũ và cũng lãng mạn thi vị hơn.

Bí ẩn ché cổ

Cách đây hai chục năm, đang sống yên bình, chúng tôi được báo tin ở làng ấy làng nọ có một chiếc ché cổ (người Kinh gọi là ghè). Ché cổ ở Tây Nguyên thì thiếu gì, Hà Nội, Sài Gòn… còn nhiều hơn! Nhưng không, chiếc ché này vừa già vừa thiêng, lạ lắm, phải đến mới biết…

Tôi hăng hái tháp tùng ông Trịnh Kim Sung – cố giám đốc sở văn hoá Gia Lai – Kon Tum cùng một số cán bộ chức năng trên chiếc xe Jeep tiến về Phú Bổn, vào một ngôi làng Gia Rai ngay bên quốc lộ 25 thuộc huyện Ayun Pa, Gia Lai. Chúng tôi đến thẳng nhà anh K’Pao, chủ nhân chiếc ché cổ.

Ghè 25 trâu

Mới nhìn từ xa, khi chủ nhà lật tấm chăn phủ, nó giống như mọi chiếc ché khác. Đây là loại ché to, cao cỡ ngang ngực người, màu da lươn thông thường. Một con gà do chúng tôi mua được làm thịt để cúng, báo với Giàng rằng có người lạ xem ché. Gà được cắt trực tiếp nhỏ vào ché mấy giọt máu, còn lại hứng vào đĩa. Lòng gan mề tim phổi… mỗi thứ một ít cùng với tiết trong đĩa bày bên ghè rượu. Chủ nhân cúng bằng tiếng Giarai, đại loại là báo cáo với ché thiêng, hôm nay có khách là các nhà báo, nhà văn hoá… đến thăm ché…vv.

Ché cổ có gì lạ? Thứ nhất là nó cổ. Thì hẳn là cổ rồi. Theo chủ nhân của nó nói thì chiếc ché này đã truyền qua 15 đời, đến đời anh K’Pao đang sở hữu là thứ 16. Thứ hai là nó đắt, có người đã trả đến 50 con trâu trắng vào thời điểm cách đây hai chục năm. Thứ ba là nó thiêng.

Cũng chủ nhân của nó cho biết, mỗi tháng anh phải cho nó ăn… tiết gà ba lần. Thế công dụng của nó? Cũng theo chủ nhà, nó có thể báo trước những điều sắp xảy ra trong gia đình, trong dòng họ bằng cách đổi màu đỏ như máu. Tôi ghi vào sổ là màu đỏ như máu, nhưng chủ nhà nhất quyết là nó chảy máu. Năm 1975, vào đầu tháng ba, khi mà Pleiku sắp được giải phóng, đường 25 (đường 7 bây giờ) trở thành đường máu, chiếc ché này đã đổi màu suốt một tuần liền. Sau đấy mấy năm, lúc bố anh K’Pao chuẩn bị mất một cách đột ngột, nó cũng đổi màu như thế. Trong làng có người đau ốm, đến cúng, sẽ khỏi? Trẻ em khóc về đêm, khóc ngằn ngặt, ai dỗ cũng không nín, làm cách gì cũng không ngủ, bế đến cho sờ vào tai ché, nín liền, ngủ ngon lành như chó con…

Theo người nhà, thỉnh thoảng chiếc ché này còn… khóc như trẻ con, và chỉ khóc vào ban đêm. Những lúc ấy mọi người sợ lắm, lại làm gà cho ché ăn… tiết; vì mọi người nghĩ rằng nó… đói.

Tất cả những điều trên, chúng tôi chỉ… nghe kể. Còn hôm ấy, toàn bộ công dụng cũng như sự huyền diệu của ché thì chúng tôi không được chứng kiến, đơn giản vì không có ai đau ốm để mà cúng, không có đứa trẻ nào khóc suốt đêm để mà bế nó đến cho nó sờ tai ché, và cũng không có sự kiện quan trọng nào sắp xảy ra để nó đổi màu đỏ như máu… Nhưng chủ nhân và dân làng thì rất thành kính và tin tưởng. Tiếc rằng vì lý do tín ngưỡng, chúng tôi đã không thể chụp ảnh được chiếc ché ấy, dù đã làm đủ mọi cách. Có khi nhờ thế, nó lại… bí ẩn hơn chăng?

Bí ẩn người rừng

Khoảng năm 83, 84 gì đó của thế kỷ trước, tại hội trường 2/9 thành phố Pleiku có một cái hội thảo rất lớn do phó chủ tịch HĐBT Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ đạo, hội thảo về… Người rừng.

Lâu nay tôi cũng có nghe và tưởng nó ở thế kỷ nào, ở vùng xa lăng lắc nào, đến khi được trực tiếp dự hội thảo cùng các nhà khoa học đầu ngành, cả khoa học xã hội và khoa học tự nhiên, thì tôi… hoảng.

Tôi được xem những bài báo nước ngoài nói về việc có một lính Mỹ, trong cuộc tham chiến ở vùng Sa Thầy, Kon Tum có bắn được một người rừng, cao trên 2 mét, nặng khoảng 2 tạ. Xác người rừng được tập kết tại sân bay Sạc Ly, Đắc Tô rồi máy bay từ Sài Gòn ra võng về. Nói võng về bởi người rừng được đặt nằm trong võng, cột chặt, rồi đeo vào máy bay. Từ Sài Gòn cái xác này được đưa về Mỹ và sau khi xử lý kỹ thuật ướp xác xong thì… bán vé. Nghe nói người vào xem nườm nượp.

Tượng nhà mồ Tây Nguyên

Còn tại hội thảo, các nhà khoa học chỉ ra rất nhiều chứng cứ rằng hiện đang có ít nhất một người rừng đang sống trên đỉnh Ngọc Linh (thuộc tỉnh Kon Tum bây giờ) cao vút quanh năm mờ sương. Giáo sư Trần Hồng Việt ở Đại học sư phạm Hà Nội trưng ra một dấu chân mà ông chụp ảnh được ở đèo Ngọc Vin sau cơn mưa. Dấu bàn chân dài khoảng 30 cm, rộng gần 13 cm (tương đương cỡ giày 55- 60). Căn cứ vào dấu chân trên nền đất, người ta thấy lòng bàn chân người rừng lõm rất sâu, đặc điểm mà theo các nhà khoa học là rất phù hợp với điều kiện leo núi. Dấu chân này hình như sau đấy đã được đổ thạch cao.

Đây rất có thể là bằng chứng cho thấy trong những cánh rừng đại ngàn của miền nam Việt Nam, người rừng vẫn còn sống! Không những thế, đây còn là một loài rất cổ, thậm chí trước cả người Neanderthal, loài người sống cách chúng ta từ 25.000 đến 30.000 năm. Chưa hết, một số nhà khoa học và bộ đội khác còn chụp ảnh những cành cây ở cao trên 2 mét bị bẻ gẫy ở nơi mà chưa hề có dấu chân người cũng trên đỉnh Ngọc Linh này. Hồi ấy phương tiện đi lại, tác nghiệp còn rất thô sơ nên nhiều chứng tích của các cuộc điền dã đã bị bỏ qua.

Tôi nhớ một vị chủ trì hội thảo thông báo: Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói rằng, nếu phát hiện người rừng ở bất cứ đâu, bất cứ hoàn cảnh nào cũng phải báo ngay cho đại tướng, và ông sẽ cho máy bay và cán bộ khoa học đến nghiên cứu…

Bí ẩn bạch tượng

Bên cạnh những cái đã hiện hữu, đã lồ lộ… vẫn còn một thế giới của những huyền thoại, những mảng tối sáng lẩn quất đan cài, làm nên sự vi diệu của đời sống. Có điều là, không phải những huyền thoại của quá khứ, mà nó cứ song hành cùng từng bước đi của hiện tại. Chuyện con voi của vua Bảo Đại là một ví dụ nữa. Sinh thời, vị cựu hoàng đẹp trai và ga lăng này có một con bạch tượng rất quý. Người ta không kêu nó là voi mà phải kính cẩn gọi là ngài. Ngài có một cặp ngà rất đẹp (tất nhiên, vì thời ấy nuôi voi người ta chưa phải cưa ngà đi vì sợ “săn tặc” như bây giờ), nhưng cái khiến ngài càng lộng lẫy sang trọng hơn là ở cổ chân ngài, thay vì được đeo xích sắt, ngài phải mang một sợi dây chuyền bằng vàng nặng có… 7 kg.

Tương truyền sau khi cách mạng tháng 8 thành công, Cựu Hoàng không còn điều kiện tiêu khiển nữa, các khu biệt thự ăn chơi tại Đà Lạt bị bỏ hoang, ngài cũng bị lơ là. Một hôm ngài nổi giận, quật tan tành anh nài xấu số và bỏ vào rừng. Từ đó ngài trở thành đối tượng săn đuổi của bọn săn tặc. Chúng rình ngài ở mọi chỗ mọi nơi. Có hẳn cả những kế hoạch được lập, những băng đảng được hình thành, những bản đồ chi tiết tần xuất ngài xuất hiện… Nhưng ngài vẫn biệt tăm, và những con người gian ác kia vẫn đang đêm ngày mất ngủ về ngài. Họ mất ngủ vì thảng hoặc trong dân gian tin ngài về lúc ở chỗ này, khi ở chỗ nọ vẫn râm ran.

Chao ơi, một cặp ngà bạch tượng (nghe đâu trên thế giới hiện nay, voi trắng đã được ghi tên vào sách đỏ) với 7 kí lô vàng bảo chứng thì quả là mơ ước của không ít người. Lạy trời nếu ngài thật sự linh thiêng thì mong ngài tránh xa chốn hòn tên mũi đạn của bọn bất nhân vẫn đang hàng ngày hàng giờ nung nấu ý định được… gặp ngài kia. Hoặc có linh thiêng nữa, ngài làm một mạch về thẳng Thảo cầm viên để nhân dân lương thiện có dịp ngắm ngài và quốc khố có thêm bảo vật 7 cân… Gần một trăm năm rồi, nếu còn, ngài cũng đã lên lão…

Bí ẩn văn hóa… tặc

Cũng bí ẩn như thế là tin về số phận của những người buôn tượng nhà mồ. Cánh Văn hoá tặc này thường có những cái chết bất đắc kỳ tử rất hoang đường. Đồn  rằng, tượng mồ là do những con người rất bình thường, nhưng được Giàng nhập vào sai khiến cho làm. Vì thế nó rất thiêng.

Về nghệ thuật, thì chỉ bằng chiếc rìu và cây gỗ, tượng nhà mồ đã khiến nhiều nhà điêu khắc tài danh kinh ngạc. Giáo sư Từ Chi thời còn sống, PGS tiến sĩ Ngô Văn Doanh cùng rất nhiều nhà nghiên cứu uyên bác khác đã bỏ ra rất nhiều công sức để nghiên cứu tượng mồ. Còn tâm linh, nó chính là chiếc cầu nối giữa người đang sống trên mặt đất với những người hiện hữu trong nhà mồ kia… thế mà ăn trộm nó, buôn bán nó như mớ rau con cá… Giàng bắt chết là đúng rồi. Chết để đứng thay thế vào chỗ tượng mồ bị lấy cắp kia.

Một Văn hoá tặc đã kể cho tôi vanh vách tên những kẻ bị bắt, bị đứng thay thế tượng mồ kia, nhưng vì lý do tế nhị, tôi không ghi ra đây, kể cả những người đang dở sống dở chết. Có một điều tôi chứng kiến, ấy là chưa bao giờ tôi thấy các nhà nghiên cứu tượng mồ vừa kể trên kia đem một pho tượng nào ra khỏi nơi chúng trú ngụ, dù tôi chứng kiến sự thích thú đến mụ mị, cũng như sự tiếc rẻ đến quặn thắt của họ khi biết chắc chắn chúng sẽ hỏng rất nhanh ở điều kiện tự nhiên trong khu nhà mồ…

Vẫn còn bí ẩn

Thành phố Pleiku khi tôi ngồi gõ những dòng này chan hoà màu vàng ánh điện cao áp. Ngược lên trên kia là Trường Sơn thăm thẳm xanh màu bí ẩn. Hôm qua lại vừa có tin người ta phát hiện một dấu chân khổng lồ trên đỉnh Ngọc Linh. Thì đã chẳng từng có một kế hoạch rất lớn nghiên cứu về người rừng ở Trường Sơn đấy sao.

Những bí ẩn này sẽ cứ mãi là bí ẩn, có thể có thật, có thể không, và có lẽ vì thế mà cuộc sống chúng ta sinh động, thú vị hơn chăng?.

Theo http://www.baodatviet.vn

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: